Rak jelita grubego (RJG) jest drugą pod względem częstości przyczyną śmierci spowodowanej chorobą nowotworową w krajach rozwiniętych. Co więcej, statystyki wykazują, że zachorowalność na tę chorobę ciągle wzrasta. W Polsce tendencja wzrostowa RJG oscyluje w granicach 3% rocznie. Brak powszechnych, przesiewowych badań jelita grubego sprawia, iż w Polsce śmiertelność wynosi około 45%, podczas gdy w wysoce rozwiniętych krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej 25%.

„Złotym standardem" diagnostycznym jest obecnie kolonoskopia, wykrywająca zmiany z bardzo wysoką czułością i swoistością. Przeprowadzone analizy wykazały jednak niską akceptację społeczną badania, czego przyczyną jest zarówno jego inwazyjność, niewygoda jak i uciążliwość. Koszt pojedynczej kolonoskopii jest również relatywnie wysoki. Ograniczenia te sprawiają, że mimo niewątpliwych korzyści z niej płynących, kolonoskopia nie sprawdziła się jako podstawowe badanie przesiewowe w kierunku diagnozowania nowotworu jelita grubego. Istnieje więc nagląca konieczność wprowadzenie testu przesiewowego w kierunku RJG, cechującego się niską inwazyjnością, wysoką czułością i swoistością oraz szeroko akceptowanego społecznie. Rolę tę pełnił do tej pory test na krew utajoną w kale (FOBT). Niestety liczne ograniczenia analizy sprawiają, iż FOBT nie może być traktowany jako wiarygodne badanie przesiewowe w kierunku detekcji zmian nowotworowych w jelicie grubym. Dane wykazują, iż nawet 75% osób z rakiem jelita grubego może mieć prawidłowy wynik testu na krew utajoną (niska czułość). Niezadowalająca jest również swoistość badania, gdyż tylko w około 11% wyników pozytywnych kolonoskopia potwierdziła rzeczywiste występowanie RJG!

Nie bez znaczenia jest wymóg 3 dniowej diety bezmięsnej i bezchlorofilowej, zakaz spożywania produktów zawierających peroksydazę (np. rzepa), oraz licznych leków (aspiryna, witamina C) przed wykonaniem badania. Należy zaznaczyć również, iż nie wszystkie nowotwory krwawią, a część z nich krwawi jedynie okresowo, przez co nie zostaną one ujawnione w teście na krew utajoną. Wymienione ograniczenia i niedogodności testu FOBT dyskryminują go jako wiarygodne narzędzie skriningowe w kierunku RJG.

Obecnie olbrzymie nadzieje wiąże się z nową metodą diagnostyczną polegającą na oznaczaniu markera M2-PK w kale. Jest to niezwykle czuła i swoista metoda, a samo wykonanie testu jest całkowicie nieuciążliwe dla pacjenta i nie wymaga żadnych przygotowań w postaci np. diety.

Test Tumor M2-PKTM opiera się na uznanej na całej świecie metodzie immunoenzymatycznej ELISA, wykorzystującej przeciwciała monoklonalne łączące się specyficznie jedynie z formą enzymu M2- kinazy pirogronianowej, charakterystyczną dla nowotworów.

Intensywnie mnożące się komórki, do których należą komórki nowotworowe charakteryzują się obecnością izoenzymu M2 kinazy pirogronianowej. Kinaza pirogronianowa jest enzymem biorącym udział w procesach energetycznych organizmu. Podczas gdy w zdrowych, niezmienionych komórkach występuje w formie charakterystycznej dla danej tkanki (np. forma L - PK w wątrobie czy M1-PK w mózgu)w wyniku procesu nowotworzenia formy te praktycznie zanikają i na pierwszy plan wysuwa się forma M2. Dzięki zdolności testu Tumor M2-PKTM do wykrycia nowotworowej formy kinazy pirogronianowej możliwe jest monitorowanie i wykrywanie zmian nowotworowych. Olbrzymią zaletą oznaczenia jest jego niezależność od obecności krwi w kale czy przestrzeganiu diety. Obecność markera M2-PK w kale pacjenta nie zawsze świadczy o istniejącym raku. Jest on bowiem obserwowany również w przewlekłych stanach zapalnych jelita grubego ,obecności gruczolaków oraz polipów. Dzięki temu możliwe jest wykrycie zmian przedrakowych i szybka prewencja. Pamiętać należy, iż usunięcie wszystkich polipów zmniejsza ryzyko raka jelita grubego nawet o 95%. Również wykrycie już istniejących zmian nowotworowych w jak najwcześniejszym stadium znacznie zwiększa szanse pacjenta na przeżycie.

Test Tumor M2-PKTM cechuje się niezwykle wysoką czułością (78 - 96%; w zależności od stopnia rozwoju guza) oraz swoistością (93%), dzięki czemu stanowi doskonałe narzędzie przesiewowe w diagnozowaniu raka jelita grubego. Należy mieć na względzie, iż badanie skriningowe ma na celu przeanalizowanie zdrowych osób , u których nie występują jeszcze żadne objawy chorobowe. Ich rolą jest zmniejszenie śmiertelności wywołanej rakiem jelita grubego. Test M2-PK szczególnie zaleca się wykonywać powyżej 35 roku życia, osobom z grupy ryzyka oraz pacjentom zagrożonym wznową choroby nowotworowej. Liczne publikacje naukowe wykazują przydatność markera M2-PK do szeroko zakrojonych badań przesiewowych i bezbolesnej preselekcji kandydatów do kolonoskopii.

Pozytywny wynik testu Tumor M2-PK TM jest bezwzględnym wskazaniem do kolonoskopii.

WCZEŚNIE WYKRYTY RAK NIE JEST WYROKIEM!